Xây dựng Đề án thành lập 8 phường mới: Mở rộng không gian đô thị Thái Nguyên

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Thái Nguyên tiếp tục xây dựng Đề án thành lập 8 phường mới trên cơ sở nguyên trạng các xã Chợ Đồn, Định Hóa, Đồng Hỷ, Phú Lương, Quân Chu, Trại Cau, Võ Nhai và Phú Bình. Đây là bước chuyển về mô hình quản lý hành chính, đồng thời là định hướng nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị, tạo dư địa thu hút đầu tư, hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trong giai đoạn mới.

Tốc độ đô thị hóa tại Thái Nguyên đang diễn ra ngày càng rõ nét. Những tuyến đường giao thông được đầu tư đồng bộ, những khu dân cư mới liên tục hình thành, hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển sôi động cùng sự chuyển dịch mạnh mẽ của cơ cấu kinh tế đã và đang tạo nên diện mạo mới cho nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh.

Sau khi hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh, Thái Nguyên có quy mô dân số trên 1,8 triệu người, diện tích hơn 8.370km² với 92 đơn vị hành chính cấp xã. Không gian phát triển được mở rộng không chỉ tạo điều kiện khai thác hiệu quả các tiềm năng về công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch mà còn đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, phù hợp với tốc độ phát triển đô thị.

Trong bối cảnh đó, tỉnh Thái Nguyên đang xây dựng Đề án thành lập 8 phường mới gồm Chợ Đồn, Định Hóa, Đồng Hỷ, Phú Lương, Quân Chu, Trại Cau, Võ Nhai và Phú Bình trên cơ sở nguyên trạng các xã hiện nay.

Theo ông Vũ Văn Yên, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên, việc xây dựng đề án được thực hiện trên cơ sở các quy định của Trung ương về tiêu chuẩn thành lập phường và kết quả rà soát thực tế tại địa phương.

"Qua rà soát, đánh giá theo các tiêu chí quy định, 8 xã cơ bản đáp ứng các điều kiện để xây dựng đề án thành lập phường. Đây là những địa phương đã hình thành rõ nét các chức năng đô thị, có hạ tầng từng bước hoàn thiện, giữ vai trò trung tâm phát triển của từng khu vực." - ông Yên nhấn mạnh.

Điểm chung của 8 địa phương là đều từng giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa của các huyện trước đây. Đây là nơi tập trung hệ thống cơ quan nhà nước, trường học, cơ sở y tế, trung tâm thương mại cùng các khu dân cư phát triển ổn định qua nhiều năm.

Nếu như Chợ Đồn được định hướng trở thành trung tâm phát triển khu vực phía Bắc của tỉnh với lợi thế về thương mại, logistics và công nghiệp chế biến, thì Định Hóa lại sở hữu tiềm năng nổi bật về phát triển du lịch lịch sử gắn với vùng ATK cách mạng. Đồng Hỷ là đầu mối giao thương phía Đông Bắc; Phú Bình đang trở thành cực tăng trưởng công nghiệp phía Nam; Quân Chu mở ra không gian phát triển đô thị sinh thái gắn với Tam Đảo; còn Phú Lương, Trại Cau và Võ Nhai đều có những lợi thế riêng về văn hóa, công nghiệp, dịch vụ và du lịch.

Ông Bùi Quang Hưng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên cho rằng, việc đề xuất thành lập các phường mới không xuất phát từ mong muốn thay đổi tên gọi đơn vị hành chính mà dựa trên quá trình phát triển thực tế của các địa phương.

"Qua quá trình đầu tư, nhiều khu vực đã hình thành rõ các tiêu chí của đô thị như hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, mật độ dân cư, tỷ trọng thương mại - dịch vụ và công nghiệp ngày càng tăng. Đây là nền tảng quan trọng để chuyển đổi mô hình quản lý từ chính quyền nông thôn sang chính quyền đô thị theo đúng định hướng quy hoạch của tỉnh." - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Bùi Quang Hưng chia sẻ.

Theo Quy hoạch tỉnh Thái Nguyên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, phần lớn các địa phương này đều được xác định phát triển thành đô thị loại III độc lập hoặc trung tâm phát triển của từng tiểu vùng. Đây được xem là tiền đề quan trọng để từng bước mở rộng không gian đô thị của tỉnh trong những năm tới.

Động lực cho chặng đường mới

Việc thành lập phường, nếu được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, không chỉ là thay đổi mô hình tổ chức hành chính mà còn tạo điều kiện nâng cao hiệu quả quản lý đô thị, khai thác tốt hơn các nguồn lực phát triển.

Mô hình chính quyền đô thị sẽ giúp công tác quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng, giao thông và hạ tầng kỹ thuật được thực hiện đồng bộ hơn; đồng thời tạo môi trường thuận lợi để thu hút doanh nghiệp, phát triển thương mại, dịch vụ, công nghiệp và du lịch theo đúng định hướng quy hoạch.

Đối với các địa phương như Phú Bình, Đồng Hỷ hay Chợ Đồn, việc hình thành phường được kỳ vọng sẽ tạo thêm sức hút đối với các dự án đầu tư, góp phần mở rộng không gian sản xuất, phát triển các khu đô thị mới và từng bước nâng cao chất lượng các dịch vụ công.

Trong khi đó, Định Hóa, Quân Chu hay Võ Nhai có thêm điều kiện khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan thiên nhiên, phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững gắn với bảo tồn bản sắc địa phương.

Ông Ngô Thế Hoàn, Bí thư Đảng ủy xã Trại Cau, cho biết: Địa phương đã và đang chủ động rà soát quy hoạch, đầu tư kết cấu hạ tầng, chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Đây cũng là việc xã Chợ Đồn đang tập trung thực hiện. "Điều quan trọng không phải là đổi tên đơn vị hành chính mà là từng bước xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn. Chúng tôi xác định nếu đề án được thông qua thì trách nhiệm của địa phương sẽ càng lớn hơn trong việc nâng cao chất lượng quản lý và chất lượng cuộc sống của nhân dân", Phó Chủ tịch UBND xã Chợ Đồn Hoàng Thị Phương Dung cho biết.

Đối với người dân, kỳ vọng lớn nhất là hệ thống giao thông tiếp tục được đầu tư đồng bộ, các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế được nâng cấp, môi trường sống ngày càng văn minh và hiện đại.

Bà Phạm Kim Oanh, xóm Giang Tiên, xã Phú Lương, chia sẻ: "Chúng tôi mong muốn nếu địa phương được thành lập phường thì hạ tầng sẽ tiếp tục được quan tâm đầu tư, các dịch vụ công thuận lợi hơn, thu hút thêm doanh nghiệp về sản xuất, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân."

Điều đáng chú ý là quá trình xây dựng các phường mới được định hướng gắn với bảo tồn bản sắc của từng địa phương. Giá trị lịch sử của vùng ATK Định Hóa, văn hóa trà Phú Lương, tiềm năng du lịch Tam Đảo của Quân Chu, cảnh quan thiên nhiên Võ Nhai hay truyền thống công nghiệp của Trại Cau vẫn sẽ tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong quá trình phát triển đô thị.

Đô thị hóa vì thế không chỉ hướng tới những tuyến đường rộng hơn, những khu dân cư khang trang hơn, mà còn là xây dựng môi trường sống chất lượng, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn văn hóa và cảnh quan thiên nhiên.

Hiện nay, Đề án thành lập 8 phường mới đang được tỉnh Thái Nguyên hoàn thiện theo quy định để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Từ nền tảng phát triển đã được tạo dựng trong nhiều năm cùng định hướng quy hoạch rõ ràng, Chợ Đồn, Định Hóa, Đồng Hỷ, Phú Lương, Quân Chu, Trại Cau, Võ Nhai và Phú Bình được kỳ vọng sẽ trở thành những hạt nhân đô thị mới, góp phần mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và tạo thêm động lực cho sự phát triển bền vững của tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.