Phương pháp 'đóng băng khối u' đang thay đổi cách điều trị cho bệnh nhân ung thư vú

Với nhiều phụ nữ, chẩn đoán ung thư vú vẫn đồng nghĩa với phẫu thuật, gây mê và thời gian hồi phục kéo dài. Tuy nhiên, đối với một số bệnh nhân lớn tuổi có khối u rất nhỏ, nguy cơ thấp, các bác sĩ đang thử nghiệm một hướng tiếp cận mới: tiêu diệt tế bào ung thư bằng nhiệt độ cực thấp thông qua một thủ thuật ngoại trú ngắn, cho phép bệnh nhân có thể về nhà ngay trong ngày.

Liệu pháp áp lạnh hoạt động bằng cách đưa một đầu dò vào khối u dưới hướng dẫn siêu âm.

Kỹ thuật này, được gọi là liệu pháp áp lạnh (cryoablation), sử dụng nhiệt độ đóng băng để phá hủy mô khối u mà không cần cắt bỏ một phần vú.

Bệnh nhân 80 tuổi Peggy Stehling, chia sẻ: Tôi chưa từng nghe đến phương pháp áp lạnh trước đây. Bác sĩ đã giải thích cho tôi. Họ nói đang sử dụng phương pháp này cho ung thư vú, ung thư đại tràng, ung thư gan, ung thư thận và ung thư tuyến tiền liệt. Ngay khi biết điều đó, tôi cảm thấy một sự bình tâm lan tỏa. Tôi vẫn nhớ rất rõ khoảnh khắc ấy. Đó thực sự là một điều may mắn.

Phương pháp đang được áp dụng bởi bác sĩ phẫu thuật ung thư vú Richard Fine, Giám đốc Trung tâm Ung thư Vú Toàn diện Margaret West, thuộc Viện Nghiên cứu và Điều trị Ung thư West tại Germantown, bang Tennessee, Mỹ.

“Nói một cách đơn giản, liệu pháp áp lạnh hoạt động bằng cách đưa một đầu dò vào khối u dưới hướng dẫn siêu âm. Hệ thống sẽ bơm nitơ lỏng để đóng băng khối u, tạo thành một ‘khối băng’. Khối băng này sẽ tiêu diệt mô bệnh, sau đó cơ thể sẽ dần hấp thụ phần mô này theo thời gian” – Bác sĩ Richard Fine, cho biết.

Bác sĩ Fine đang sử dụng hệ thống ProSense của công ty IceCure Medical, được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) cấp phép vào tháng 10/2025 cho bệnh nhân từ 70 tuổi trở lên, có khối u vú nguy cơ sinh học thấp, kích thước không quá 1,5 cm và được điều trị bổ trợ bằng liệu pháp nội tiết.

Theo IceCure, ProSense là thiết bị đầu tiên và duy nhất tại Mỹ được phê duyệt cho mục đích này. Hệ thống sử dụng nitơ lỏng thay vì khí argon, giúp việc điều trị trong môi trường phòng khám trở nên thuận tiện hơn. Thủ thuật thường chỉ kéo dài dưới một giờ, gây tê tại chỗ, ít để lại sẹo và thời gian hồi phục nhanh hơn so với phẫu thuật truyền thống.

“Bệnh nhân có thể nhanh chóng trở lại sinh hoạt bình thường, từ đó cải thiện cả thể chất lẫn tinh thần trong quá trình điều trị, nâng cao chất lượng cuộc sống” - Bác sĩ Fine, nói thêm.

Liệu pháp áp lạnh (cryoablation), sử dụng nhiệt độ đóng băng để phá hủy mô khối u mà không cần cắt bỏ một phần vú.

Dù vậy, phương pháp này hiện vẫn được áp dụng hạn chế. Hiệp hội Phẫu thuật Vú Hoa Kỳ khuyến nghị chỉ sử dụng liệu pháp áp lạnh cho những bệnh nhân lớn tuổi được lựa chọn kỹ lưỡng, có khối u nhỏ và nguy cơ thấp. Công ty IceCure đang lên kế hoạch triển khai nghiên cứu quy mô lớn với 400 bệnh nhân tại ít nhất 30 trung tâm ở Mỹ, trong khi các nghiên cứu quốc tế cũng đang tiếp tục đánh giá hiệu quả của công nghệ này.

Ngoài ung thư vú, hệ thống ProSense còn đang được nghiên cứu và ứng dụng trong điều trị các loại ung thư khác như thận và phổi, mở ra tiềm năng sử dụng rộng rãi hơn trong tương lai nếu có thêm dữ liệu chứng minh hiệu quả.

Đối với bà Peggy Stehling, phương pháp này là một bước đột phá, nhưng bà cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tầm soát định kỳ: Tôi luôn thực hiện chụp nhũ ảnh thường xuyên, và chính nhờ đó mà bệnh được phát hiện. Điều này thực sự rất quan trọng. Mọi phụ nữ nên hiểu rằng việc kiểm tra định kỳ là cần thiết, bởi vẫn còn nhiều người chưa từng thực hiện điều này.