Gặp người 'thổi hồn' vào chuyện tình Chàng Cốc - Nàng Công

Trong ký ức của nhiều người Thái Nguyên giai điệu Huyền thoại Hồ Núi Cốc của cố nhạc sĩ Phó Đức Phương đã thành một phần ghi nhớ của tâm thức. Giai điệu lúc bồng bềnh tựa mây vờn đỉnh núi, lúc lại trào dâng cuồn cuộn như nhịp sóng miên man khiến người nghe mê đắm. Nhiều người biết ca sĩ thể hiện đầu tiên và trọn vẹn  cái “hồn” của mối tình Chàng Cốc - Nàng Công là Thúy Mùi, nhưng ít người biết chất giọng thanh trong đằm thắm ấy được bồi đắp từ vùng đất xứ Trà.

Cơ duyên âm nhạc

Một ngày sắp sang thu, giữa không gian mênh mông hồ, tôi ngỡ ngàng khi gặp lại người ca sĩ năm xưa. Trước mắt tôi không phải một nữ nghệ sĩ đã chạm ngưỡng tuổi sáu mươi hay một người nghỉ hưu nhiều năm. Ở ca sĩ Thúy Mùi toát lên nét trẻ trung, nhẹ nhàng cùng nụ cười rạng rỡ bất chấp thời gian.

Sinh năm 1966 và nghỉ hưu đã bảy năm, nhưng dáng vẻ uyển chuyển, đôi mắt sáng cùng thần thái rạng ngời của bà khiến khoảng cách thời gian dường như ngưng đọng. Sự dịu dàng ấy hòa quyện với sự sôi nổi của một người phụ nữ từng mang quân hàm Công an nhân dân, tạo nên phong cách nghệ sĩ rất riêng đó là kỷ cương trong công việc, trong nếp nhà nhưng lại sâu lắng, bay bổng trong nghệ thuật.

Cuộc trò chuyện với ca sĩ Thúy Mùi đưa tôi trở về những năm 1980 rực rỡ thanh xuân của nghệ sĩ. Năm 1982, nhạc sĩ Phó Đức Phương đặt chân đến hồ Núi Cốc và viết những giai điệu huyền thoại. Một năm sau, cơ duyên đưa nhạc sĩ tài hoa gặp gỡ người con gái Thái Nguyên có giọng hát trong trẻo: Thúy Mùi.

Sau khi nghe Thúy Mùi hát vo bài Đôi bờ sông Công (nhạc sĩ Nguyễn Cường) bằng chất giọng tự nhiên của vùng đất xứ Trà, nhạc sĩ Phó Đức Phương đã nhận ra một tâm hồn âm nhạc đồng điệu. Ông gửi gắm bài hát Huyền thoại Hồ Núi Cốc cho bà thử giọng và trình diễn.

Âm nhạc của Phó Đức Phương chưa bao giờ là điều dễ dàng với các ca sĩ. Huyền thoại Hồ Núi Cốc đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa chất tự sự trầm lắng và kỹ thuật thanh nhạc điêu luyện. Lời ca mở đầu bằng nét tự sự êm đềm, rồi bất ngờ mở ra quãng cao phóng khoáng ở đoạn “Ơ hò ơ…”, vút lên giữa vùng núi cao, nước sâu.

Ca sĩ Thúy Mùi nhớ lại, đó là quãng khó nhất, đòi hỏi nội lực sung mãn, sự điều tiết hơi thở nhuần nhuyễn để ngắt câu, nhả chữ sao cho nốt cao không phô, không chênh mà vẫn dạt dào cảm xúc. Không có người đi trước để thị phạm, bà vỡ bài bằng bản năng nhạy cảm, bằng tình yêu tha thiết với mảnh đất quê hương.

Cân bằng giữa công việc của một chiến sĩ công an vốn kỷ luật và tâm hồn âm nhạc là việc sắp xếp khoa học. Bà rèn luyện từng chút một, vừa tranh thủ lúc nấu cơm, lúc thư giãn để luyện giọng, sao cho tròn vành rõ chữ mà giữ nguyên bản gốc của tác giả.

Sự nỗ lực ấy đã đơm hoa kết trái tại Hội diễn tiếng hát toàn quốc năm 1984. Dưới sự dàn dựng và phối khí của nhạc sĩ Tú Anh, giọng hát Thúy Mùi đã chinh phục ban giám khảo và khán giả năm ấy để đem về chiếc Huy chương Vàng danh giá. Dấu mốc đáng nhớ đó không chỉ khẳng định tài năng của bà mà còn chính thức đưa ca khúc trở thành một biểu tượng âm nhạc gắn liền với danh thắng hồ Núi Cốc của Thái Nguyên.

 Niềm yêu còn mãi

Chiếc Huy chương Vàng năm 1984 là mốc mở đầu cho hành trình nghệ thuật rực rỡ của nữ ca sĩ đang công tác trong lực lượng Công an nhân dân Thái Nguyên. Trong suốt chặng đường cống hiến cho nghệ thuật, ca sĩ Thúy Mùi đã gặt hái nhiều danh hiệu cao quý, huy chương, bằng khen cùng giấy khen của các cấp. Bảng thành tích ấy không chỉ minh chứng cho sức sáng tạo bền bỉ mà còn ghi nhận những đóng góp thầm lặng của bà cho ngành và địa phương.

Thành công trọn vẹn ấy không đến từ sự may mắn đơn thuần. Nó được bồi đắp từ thời niên thiếu qua các phong trào Tiếng hát Hoa Phượng Đỏ, những đêm diễn cho công nhân Mỏ than Phấn Mễ khi còn là học sinh trường THPT Lương Ngọc Quyến. Kỷ luật của lực lượng Công an nhân dân kết hợp cùng ngọn lửa nghệ thuật bùng cháy đã tạo nên một bản lĩnh sân khấu vững vàng ở nữ ca sĩ. Khi bước vào phòng thu tĩnh lặng của VOV hay đứng giữa thiên nhiên lộng gió hồ Núi Cốc, giọng hát ấy vẫn giữ trọn nét mộc mạc, sự đằm thắm và chiều sâu cảm xúc.

Nhiều thập kỷ đã trôi qua, thế hệ các ca sĩ trẻ hôm nay tiếp cận ca khúc Huyền thoại Hồ Núi Cốc bằng nhiều kỹ thuật, phối khí hiện đại. Nhưng như lời ca sĩ Thúy Mùi nhắn gửi, dẫu phá cách hay sáng tạo đến đâu, người nghệ sĩ vẫn cần giữ lại cái hồn cốt nguyên sơ, sự đằm thắm tự nhiên của câu chuyện tình huyền thoại. Khi bà cất giọng hát một đoạn ngắn giữa không gian mênh mang của hồ, giọng hát vẫn mượt mà, sâu đắm như chưa từng có cuộc chia tay với sân khấu.

Nắng chớm thu dịu nhẹ tan trong cơn mưa rào bất chợt xối xả rồi mau qua trên mặt hồ. Người nghệ sĩ ấy bước đi nhẹ nhàng, để lại trong chúng tôi nhiều khâm phục. Thời gian có thể làm đổi thay nhiều thứ, nhưng với ca sĩ Thúy Mùi, tiếng hát dâng đời và tình yêu nghệ thuật vẫn mãi đong đầy dù qua bao năm tháng.

Ca sĩ Thúy Mùi sinh năm 1966, từng công tác tại nhiều phòng, ban thuộc Công an tỉnh Thái Nguyên, trong đó có nhiều năm công tác tại Phòng Công tác Chính trị. Là người đầu tiên thể hiện thành công ca khúc "Huyền thoại Hồ Núi Cốc" của cố nhạc sĩ Phó Đức Phương; đoạt Huy chương Vàng Hội diễn tiếng hát toàn quốc năm 1984 và nhiều Huy chương Vàng từ bài hát này. Bà Sở hữu bộ sưu tập giải thưởng với 37 huy chương vàng và nhiều bằng khen, giấy khen của các cấp, ngành.