Tiếp thêm sức sống cho những cánh rừng

Rừng Định Hoá là một bộ phận quan trọng trong quần thể di tích lịch sử cách mạng ATK - Định Hoá. Cùng với các địa phương trong căn cứ kháng chiến Việt Bắc, rừng ATK Định Hoá là nơi ở, nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng, Chính phủ và Quân đội thời kỳ 1947 - 1954. Hiện, Định Hoá có 109 di tích lịch sử được Nhà nước ghi nhận. Đầu tư bảo vệ và phát triển rừng là một giải pháp quan trọng nhằm  phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân…

Sau hơn một năm triển khai Đề án Bảo vệ và Phát triển rừng khu ATK Định Hóa, giai đoạn 2008 - 2020 theo Quyết định số 1134/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ do Ban Quản lý (BQL) Khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa tổ chức thực hiện đã tiếp thêm sức sống cho những cánh rừng, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, từng bước nâng cao đời sống cho người dân ở các xã vùng sâu, vùng xa, miền núi còn gặp khó khăn của huyện Định Hóa.

Dự án rừng đặc dụng ATK được BQL Khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa thực hiện với quy mô là hơn 8.700ha, trong đó rừng núi đá là trên 2.400ha, rừng đồi núi cao giáp ranh với tỉnh Tuyên Quang là trên 5.600ha, rừng liền kề các điểm di tích lịch sử là trên 600ha. Với mục tiêu trồng rừng, khoanh nuôi, tái sinh và quản lý  bảo vệ bền vững rừng đặc dụng quanh khu vực di tích lịch sử và các dãy núi cao tại các thôn, bản của 24 xã, thị trấn trên địa bàn, nhằm tạo cảnh quan, môi trường. BQL khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa đã xây dựng 2 dự án: “Hỗ trợ chi phí đầu tư xây dựng rừng tại các điểm di tích do hộ gia đình quản lý được quy hoạch thành rừng đặc dụng ATK” và Dự án “Khôi phục, bảo vệ và phát triển khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa giai đoạn 2009 - 2020” nhằm hỗ trợ cho nhân dân có rừng liền kề các điểm di tích, tạo việc làm, phát triển kinh tế - xã hội trong vùng, bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Đồng thời, xây dựng cơ sở hạ tầng và dịch vụ lâm nghiệp để phục vụ cho việc quản lý bảo vệ và phát triển rừng ở các xã vùng sâu, vùng xa. Ngay khi triển khai Dự án, BQL khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa đã tập trung vào việc điều tra trạng thái rừng và đất lâm nghiệp, điều kiện tự nhiên để đưa ra cây trồng phù hợp với điều kiện của địa phương. Đây là một nét khác biệt mang tính ưu việt hơn các dự án khác đã thực hiện.

Đứng trước những cánh rừng xanh ở xã Bảo Linh mới thấy rõ hiệu quả của Dự án mang lại cho người dân nơi đây. Ông Ma Văn Tập, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Linh cho biết: Dự án được triển khai thực hiện tại 10 thôn với 268 lượt hộ dân tham gia. Sau 6 năm thực hiện đến nay tổng diện tích rừng được thiết lập là 700 ha. Cùng với đó, việc tuyên truyền thực hiện mô hình quản lý rừng cộng đồng được giao cho người dân khoanh nuôi, bảo vệ đã hạn chế được các vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng. Ông Ma Văn Tập còn cho biết thêm mô hình quản lý rừng dựa vào cộng đồng triển khai tại xã Bảo Linh đang phát huy hiệu quả, hạn chế tối đa các vụ phá rừng và khai thác lâm sản trái phép, rừng đang dần được phục hồi và có triển vọng tốt. Hiện xã đang cho nhân rộng ra các thôn xóm trên địa bàn với tổng diện tích rừng đưa vào quản lý tại cộng đồng là trên 1 nghìn ha.

Dẫn chúng tôi đi thăm rừng keo xanh mơn mởn, ông Vi Viết Vinh, xóm A Nhì 2, xã Bảo Linh, phấn khởi nói: Gia đình tôi là một trong những hộ đầu tiên của thôn tham gia thực hiện dự án trồng rừng. Trước đây không có dự án đầu tư  người dân chúng tôi nghèo lắm, chỉ biết đốt, phá rừng lấy củi…nay dưới sự hướng dẫn của các cán bộ  nên chúng tôi hiểu được lợi ích từ trồng rừng mang lại, biết khai thác thế mạnh từ rừng để vươn lên thoát nghèo. Hiện gia đình tôi đã trồng được 1,5ha và nhận khoán bảo vệ 4,6ha.

Tương tự, ở xã Phú Đình, ngay khi được địa phương phổ biến chủ trương triển khai dự án “Hỗ trợ chi phí đầu tư xây dựng rừng tại các điểm di tích do hộ gia đình quản lý được quy hoạch thành rừng đặc rụng ATK” gia đình ông Ma Đình Ước đã tự nguyện tham gia Dự án với diện tích 0,45ha rừng tự nhiên do gia đình đã quản lý, bảo vệ từ lâu quanh Khu di tích Lịch sử Nà Mòn xã Phú Đình. Bác Ước tâm sự: Nhờ được tuyên truyền, sự hướng dẫn nhiệt tình của các cán bộ nên gia đình tôi hiểu rõ được mục đích, ý nghĩa, tác dụng của việc bảo vệ rừng đặc dụng ATK; bảo vệ truyền thống cách mạng của quê hương, để cho con cháu sau này noi theo và được hưởng lợi từ rừng.

Các hộ nông dân tham gia thực hiện Dự án, nhận trồng từ 0,3ha - 5ha rừng, khoanh nuôi, chăm sóc và bảo vệ rừng sẽ được tập huấn kỹ thuật trồng rừng và làm vườn rừng; được cung cấp vật tư trồng rừng, hướng dẫn chăm sóc và bảo vệ rừng; được hỗ trợ không hoàn lại về cây giống, vật tư phân bón, công trồng, chăm sóc... Anh Lộc Văn Thông, cán bộ kỹ thuật BQL Khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa cho biết: Ngay khi triển khai Dự án, chúng tôi đã mở 10 lớp tập huấn để hướng dẫn các hộ gia đình nâng cao hiểu biết về cách trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng trồng, thường xuyên kiểm tra đồi rừng để làm sao giúp cho Dự án mang lại hiệu quả tốt nhất.

Ngoài nhiệm vụ trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng trồng, BQL Khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa đã chủ động phối hợp cùng các lực lượng, chính quyền, nhân dân bảo vệ diện tích các khu rừng cảnh quan trên địa bàn. Lực lượng Ban Chỉ huy Quân sự huyện đã đăng ký bảo vệ hàng nghìn héc-ta rừng. Đại úy Quan Văn Long cho biết: Công việc vất vả cả ngày, đêm nhưng do xác định tốt nhiệm vụ, anh em đã động viên nhau đoàn kết, hoàn thành nhiệm vụ. Đóng quân tại Trạm trưởng bảo vệ rừng xóm Khuôn Tát, xã Phú Đình chưa đầy 6 tháng nhưng do thường xuyên bám địa bàn, bám rừng, nên hầu hết cán bộ Trạm đã thuộc từng lối mòn, con suối… trong diện tích mà BQL tin tưởng giao cho. Chúng tôi vừa làm công tác bảo vệ rừng vừa là bộ đội quân hàm xanh, kết hợp tuyên truyền pháp luật bảo vệ rừng cho bà con trong địa bàn.

Ông Nguyễn Tùng Sơn - Phó trưởng Ban Quản lý Khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa cho biết: Ban quản lý đã tham mưu cho UBND huyện thành lập Ban quản lý dự án trồng rừng sản xuất, ban phát triển rừng xã, ban phát triển rừng thôn, phân công nhiệm vụ và địa bàn cụ thể…; thường xuyên họp đánh giá kết quả thực hiện, xây dựng kế hoạch kiểm tra kết quả trồng rừng tại các xã, từ đó có sự chỉ đạo kịp thời những tồn tại trong quá trình thực hiện các dự án.

Hơn một năm qua, công tác bảo vệ và phát triển rừng tại các khu rừng cảnh quan ATK Định Hóa đã thu được nhiều kết quả tốt, tính đa dạng của rừng ngày càng phát triển, công tác bảo vệ đã và đang đóng góp một phần tích cực trong việc tôn tạo cảnh quan danh thắng, thúc đẩy ngành kinh tế du lịch huyện nhà phát triển. Bước sang năm 2010 và những năm tiếp theo, BQL Khu rừng cảnh quan ATK Định Hoá thường xuyên triển khai các biện pháp bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng theo chức năng là chủ rừng, không để xay ra cháy rừng, khai thác rừng trái phép, phấn đấu trồng mới 650ha trong đó trồng rừng đặc dụng là 150ha, rừng sản xuất là 500ha, chăm sóc rừng trồng là 193ha, khoán bảo vệ khoanh nuôi tái sinh rừng trên 3800ha.

Để tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bảo vệ và phát triển rừng, Dự án tiếp tục đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, hoàn thiện các dự án đang tiến hành xây dựng gồm Dự án Xây dựng 2 nhà trạm bảo vệ rừng tại xã Phú Đình và xã Kim Sơn với diện tích 300m2; Dự án Nâng cấp đường dân sinh phục vụ cho công tác bảo vệ và phát triển rừng bao gồm tuyến đường từ UBND xã Lam Vĩ đến xóm Nà Tấc, xã Lam Vĩ dài 7,52km; tuyến đường Nà My - Bản Noóng - Tân Trào, xã Linh Thông dài 5,16km và tuyến đường từ An Thịnh đến Khuổi Chao, xã Bảo Linh dài 7,48km và Dự án Xây dựng vườn ươm cây lâm nghiệp tập trung tại xã Kim Sơn với diện tích 1,10ha, đồng thời khuyến khích các hộ gia đình xây dựng vườn ươm tại chỗ sản xuất giống cây lâm nghiệp và cây ăn quả. Trong đó chú trọng nhất là việc tiếp tục khảo sát, nâng cấp các tuyến đường dân sinh phục vụ công tác bảo vệ và phát triển rừng ở các xã vùng sâu vùng xa. Điều đáng ghi nhận, là với truyền thống cách mạng, 100% nhân dân nơi đây đã tự nguyện hiến đất để giải phóng mặt bằng tạo điều kiện thuận lợi cho việc khởi công xây dựng các tuyến đường.