Từ cuối năm 2015 đã có 2 trung tâm y tế (TTYT) và 7 bệnh viện đa khoa (BVĐK) cấp huyện trên địa bàn tỉnh ký cam kết với Sở Y tế về việc không để bệnh nhân phải nằm ghép trong 48 giờ, bảo đảm 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên thực tế cho thấy, quá trình thực hiện cam kết này vẫn còn nhiều khó khăn và các BV đang phải chịu áp lực khá lớn.
Chúng tôi đến BVĐK huyện Đại Từ vào một buổi sáng đầu tuần giữa tháng 7 này. Tại đây ước tính có khoảng gần 100 người đang chờ khám bệnh. Tuy lượng bệnh nhân đông nhưng nhờ có hệ thống gọi số nên không xảy ra cảnh chen lấn, xô đẩy, các bệnh nhân trật tự xếp hàng chờ đến lượt được gọi. Ở các phòng điều trị nội trú, lượng bệnh nhân chiếm trên 80% số giường bệnh. Theo thống kê, bình quân mỗi ngày tại BV có khoảng 350 bệnh nhân nội trú, vào những ngày cao điểm thì lên đến 400-450 người. Trong khi đó, số giường bệnh theo kế hoạch năm 2016 của BV là 195 giường. Để tránh tình trạng các bệnh nhân phải nằm ghép, BV đã kê thêm 184 giường, nâng tổng số giường bệnh thực kê lên 385 giường, nhưng vẫn chưa thể đáp ứng đủ nhu cầu của người bệnh.
Còn tại BVĐK huyện Phú Bình, Bác sĩ Chuyên khoa I Tạ Văn Thành, Phó Giám đốc BV chia sẻ: Để các bệnh nhân không phải nằm ghép nhiều, chúng tôi đã kê thêm 150 giường bệnh, tỷ lệ giường bệnh thực kê so với số giường bệnh theo kế hoạch của BV đạt 200%. Diện tích các phòng điều trị được tận dụng tối đa để kê thêm giường bệnh. Ngoài ra, BV đã mua thêm 50 chiếc giường gấp để sử dụng trong trường hợp số lượng bệnh nhân quá đông.
Theo khảo sát của chúng tôi, tại các TTYT (thực hiện 2 chức năng là điều trị và dự phòng) cùng các BVĐK tuyến huyện còn lại trong tỉnh cũng đều phải kê thêm từ 80-150 giường bệnh để bảo đảm bệnh nhân không phải nằm ghép. Tuy nhiên trên thực tế, việc bệnh nhân nằm ghép vẫn chưa thể chấm dứt hoàn toàn. Chị Nguyễn Thị Ngân, mẹ của một bệnh nhân đang điều trị tại Khoa Nhi ở một BVĐK tuyến huyện cho biết: Giường bệnh thì bé mà có 2 cháu phải nằm chung. Trời nóng, phòng bệnh thì chật trong khi giường bệnh kê san sát nhau nên không khí trong phòng khá ngột ngạt. Còn bệnh nhân Nguyễn Công Trường phản ánh: Với người mạnh khỏe, phải nằm 2 người trên chiếc giường nhỏ hẹp cũng cảm thấy bất tiện, huống hồ là người bệnh đang ốm yếu. Chúng tôi có phản ánh đến các bác sĩ và được giải thích rằng đó là tình trạng chung, khi nào có giường bệnh trống sẽ được chuyển ngay.
Nói về thực trạng này, một cán bộ trong ngành Y tế thừa nhận: Tuy tình trạng bệnh nhân phải nằm ghép đã được cải thiện nhưng chưa thể chấm dứt hoàn toàn. Trong một số trường hợp, chúng tôi “lực bất tòng tâm” trong việc hạn chế ghép nhiều bệnh nhân cùng 1 giường bệnh. Bởi nếu muốn giảm tình trạng ghép giường bệnh thì chỉ còn cách là cho bệnh nhân xuất viện sớm, mà như thế sẽ dẫn đến những ảnh hưởng tiêu cực liên quan đến sức khoẻ người bệnh. Còn nói không cho nằm ghép thì không biết phải cho bệnh nhân phải nằm đâu do toàn bộ giường bệnh được huy động vẫn không đủ.
Theo thống kê, năm 2015, công suất sử dụng giường bệnh bình quân của các cơ sở y tế tuyến huyện đạt 147,6% kế hoạch, cao hơn 6,34% so với bình quân toàn tỉnh. Một số BV có công suất sử dụng giường bệnh ở mức rất cao như: BVĐK huyện Đại Từ 200,6%, BVĐK huyện Phú Bình 182,%, BVĐK huyện Định Hoá 168,91%... Thêm vào đó, sau khi thông tuyến Bảo hiểm y tế từ ngày 1-1-2016, số lượng bệnh nhân đến khám chữa bệnh tại các BV tuyến huyện đã tăng từ 15-30%. Điều này dẫn đến việc mặc dù đã có nhiều phương án hạn chế nằm ghép như: tăng cường sàng lọc người bệnh, phối hợp luân chuyển giữa các khoa; đưa giường bệnh mới được đưa vào sử dụng, kê thêm giường… nhưng có những thời điểm, các BV không thể giải quyết được thực trạng bệnh nhân phải nằm ghép.
Theo Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Duy Hưng, Giám đốc BVĐK huyện Đại Từ, để chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, BV đặt ra mục tiêu nâng tổng số giường bệnh lên 420 giường vào cuối năm 2016. Tuy nhiên, cơ sở vật chất thực tế của BV không đủ đáp ứng nhu cầu này. Một số phòng bệnh đã xuống cấp, chật chội không đủ khả năng kê thêm giường bệnh. Còn Thầy thuốc ưu tú, Bác sĩ Lương Văn Khoai, Giám đốc BVĐK huyện Võ Nhai cho rằng: Nếu muốn mở rộng quy mô giường bệnh, hạn chế bệnh nhân phải nằm ghép, nhân lực của BV cũng phải được nâng lên để đáp ứng nhu cầu. Đó cũng là tình cảnh chung các BV tuyến huyện khác trên địa bàn tỉnh khi thực hiện cam kết chống nằm ghép.
Có thể nói, việc thực hiện không nằm ghép đối vối người bệnh nội trú là một trong những mục tiêu nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, bảo đảm cho bệnh nhân được điều trị tốt nhất. Qua những việc đã làm được, có thể nói ngành Y tế nói chung và các BV tuyến huyện nói riêng đã có sự nỗ lực rất lớn trong việc thực hiện cam kết không để bệnh nhân nằm ghép. Và kết quả cho thấy, hiện nay, số bệnh nhân phải nằm ghép quá 48 giờ đã giảm rõ rệt. Tuy nhiên, để thực sự chấm dứt tình trạng nằm ghép cần bảo đảm nguồn lực đầu tư về cơ sở vật chất và nhân lực cho các BV tuyến huyện. Đồng thời, cần huy động sự vào cuộc của cả cộng đồng nhằm đẩy mạnh xã hội hóa công tác y tế, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân trên địa bàn.
