Nghĩ về trách nhiệm người đứng đầu

Dạo này, đi trên đường, tôi thấy người ta chăng nhiều băng - zôn, khẩu hiệu tuyên truyền về việc cấm hút thuốc lá. Nào là  “Hút thuốc lá là nguyên nhân gây nhồi máu cơ tim, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính”. Nào là “Sống và làm việc trong môi trường không khói thuốc lá là quyền của mọi người”. Nào là “Lãnh đạo các cơ quan, đơn vị phải đưa quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị”…

Nói vậy, nhưng thực hiện không dễ. Bằng chứng là đi đến đâu tôi cũng gặp người hút thuốc. Họ hút công khai ở sân bệnh viện, ngoài đường, công viên, chợ. Đến nhiều cơ quan, nhà máy, công xưởng của tư nhân hay của nhà nước, cảnh tượng hút thuốc lá cũng nhan nhản. Từ ông bảo vệ đến ông công chức, họ thản nhiên ngậm điếu thuốc trên môi. Trong phòng làm việc của nhiều cán bộ, tôi vẫn thấy cái gạt tàn đầy ú ụ đầu mẩu, không khí khét lẹt mùi thuốc lá.

Lật lại một số văn bản liên quan đến vấn đề cấm hút thuốc lá, tôi thấy Quyết định số 129/2007/QĐ-TTg ngày 2-8-2007 của Thủ tướng Chính phủ “Ban hành Quy chế văn hóa công sở tại các cơ quan hành chính nhà nước”. Điều 4 của Quy chế nêu rõ: “Cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc”. Điều 6 của Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá (ban hành 2012) ghi rõ: Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, địa phương trong phòng, chống tác hại của thuốc lá có trách nhiệm: Đưa nội dung phòng, chống tác hại của thuốc lá vào kế hoạch hoạt động hằng năm, quy định không hút thuốc lá tại nơi làm việc vào quy chế nội bộ; Đưa quy định về việc hạn chế hoặc không hút thuốc lá trong các đám cưới, đám tang, lễ hội trên địa bàn dân cư vào hương ước; Gương mẫu thực hiện và vận động cơ quan, tổ chức, địa phương thực hiện các quy định của pháp luật về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Và điều14 của Luật này cho phép người đứng đầu: Buộc người vi phạm chấm dứt việc hút thuốc lá tại địa điểm cấm hút thuốc lá; Xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật; Yêu cầu người vi phạm quy định cấm hút thuốc lá ra khỏi cơ sở của mình…

Việc quy trách nhiệm cho thủ trưởng cơ quan, đơn vị là giải pháp đúng tinh thần Nghị quyết TW 4 (khóa XI) “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”, đề cao vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Thế nhưng, sẽ ra sao nếu người đứng đầu cũng… hút thuốc lá?

Ở nhiều cuộc họp quan trọng của tỉnh, nơi hội tụ hầu hết người đứng đầu, tôi thấy nhiều người hút thuốc lá vào giờ giải lao. Có người ý tứ đứng xa xa đám đông, có người nhả khói ngay ở bàn uống nước, chỗ ăn nhẹ giữa giờ.

Người đứng đầu hút thuốc sẽ khó có thể cấm, khuyên hay mời ai đó ra khỏi cơ quan mình như Luật nêu. Người đứng đầu hút thuốc sẽ không đưa quy định “không hút thuốc lá” vào quy chế, hương ước và sẽ không xếp loại thi đua yếu kém với người dưới quyền hút thuốc.

Vậy nên, muốn thực hiện Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá, trước hết là bắt buộc người đứng đầu không hút thuốc.