Xưởng bánh thủ công tại Nam Phi và hành trình tạo sinh kế cho phụ nữ nghèo

Trong một xưởng bánh nằm ở ngoại ô thành phố Cape Town, Nam Phi, những người phụ nữ đang miệt mài cán bột, cắt bánh và đóng gói từng chiếc bánh quy. Với họ, mỗi đơn hàng mới không chỉ là thêm sản phẩm xuất xưởng mà còn đồng nghĩa với thêm cơ hội việc làm cho nhiều gia đình nghèo.

Khayelitsha Cookies khởi đầu là một dự án cộng đồng tại khu ổ chuột Khayelitsha - một trong những khu dân cư nghèo đông nhất Nam Phi. Mới đây, doanh nghiệp này đã ký được hợp đồng cung cấp bánh quy cho hãng hàng không British Airways, sau khi nhận hỗ trợ từ Chương trình Đối tác Thương mại Anh và Trung tâm Thương mại Quốc tế Nam Phi.

Bà Adri Williams, Giám đốc điều hành kiêm đồng sở hữu Khayelitsha Cookies, cho biết “Ở đây có một chiếc chuông nhỏ, và mỗi khi có một hợp đồng mới đủ để tuyển thêm một phụ nữ vào làm việc, chúng tôi sẽ rung chiếc chuông ấy. Khi tiếng chuông vang lên, cũng là lúc người phụ nữ tiếp theo trong danh sách sẽ nhận được cuộc gọi đi làm. Đó là một điều vô cùng đặc biệt đối với chúng tôi. Và khi tôi rung chiếc chuông ấy, tôi đã bật khóc”.

Bà Williams xúc động chia sẻ: “Khi có thêm một người mẹ được đi làm, điều đó có thể thay đổi cuộc sống của cả một gia đình”.

Hiện công ty sử dụng khoảng 80 lao động, phần lớn là phụ nữ đơn thân. Thay vì tự động hóa sản xuất, doanh nghiệp chủ trương duy trì quy trình thủ công nhằm tạo thêm nhiều việc làm.

Theo bà Williams: “Nhiều công ty lựa chọn cơ giới hóa hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để tăng năng suất, nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc cắt giảm lao động. Chúng tôi muốn giữ quy trình thủ công vì đó mới là cách tạo việc làm thực sự”.

Nam Phi hiện là một trong những quốc gia có tỷ lệ thất nghiệp cao nhất thế giới, đặc biệt trong nhóm phụ nữ và thanh niên. Vì vậy, những công việc ổn định tại các xưởng sản xuất như Khayelitsha Cookies trở thành nguồn thu nhập quan trọng cho nhiều gia đình.

Bà Violet Chabalala, giám sát sản xuất, cho biết công việc tại đây đã giúp nhiều phụ nữ tự chủ tài chính. Bà chia sẻ: “Phần lớn chúng tôi là mẹ đơn thân. Công việc này giúp chúng tôi có thể nuôi con mà không phải phụ thuộc vào người khác”.

Bà Chabalala cũng cho biết công ty còn tạo điều kiện để con trai bà, người mắc bệnh tâm thần phân liệt, được làm việc cùng mẹ.

Trong khi đó, ông Anthony Philipson, Cao ủy Anh tại Nam Phi, cho biết chính câu chuyện xã hội phía sau thương hiệu Khayelitsha Cookies đã gây ấn tượng mạnh với British Airways.

“Chương trình Đối tác Thương mại Anh của chúng tôi đã hỗ trợ các doanh nghiệp, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa tại miền Nam châu Phi, sẵn sàng cho hoạt động xuất khẩu và kết nối với thị trường quốc tế. Trong vài năm qua, chúng tôi đã làm việc với Khayelitsha Cookies để tìm hiểu mô hình kinh doanh của họ, hỗ trợ kết nối với thị trường quốc tế, trong đó có việc đưa doanh nghiệp tham dự hội nghị gặp gỡ nhà mua hàng tại Anh vào tháng 7/2025 và tổ chức các cuộc gặp tiếp theo. Chính từ đó mà họ đã giành được hợp đồng tuyệt vời cung cấp bánh quy cho British Airways”, ông nói.

Theo ông, cứ mỗi 1.000 chiếc bánh được sản xuất thêm, doanh nghiệp lại có thể tạo thêm một việc làm mới cho lao động địa phương.