Kết thúc giai đoạn 5 năm (2001-2005), huyện Phú Lương đã giảm được tỷ lệ hộ nghèo từ 13,71% xuống còn 4,03% (theo tiêu chí cũ).
Tuy nhiên, huyện vẫn thẳng thắn nhìn nhận: Kết quả giảm nghèo là chưa vững chắc, nhiều hộ mới thoát nghèo đời sống vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thu nhập chưa ổn định, nguy cơ tái nghèo là rất lớn. Tỷ lệ hộ nghèo hàng năm tuy đã giảm nhưng so với mặt bằng chung của tỉnh và cả nước vẫn còn ở mức cao.
Mặt khác, tỷ lệ giảm hộ nghèo hàng năm giữa các xã, thị trấn trong huyện không đồng đều, số hộ nghèo phát sinh và hộ tái nghèo hàng năm còn cao. Nhiều hộ nghèo sử dụng nguồn vốn vay sai mục đích, kém hiệu quả, dẫn đến không có khả năng trả nợ, kinh tế gia đình càng thêm sa sút, không có khả năng tự thoát nghèo. Một bộ phận người nghèo, cán bộ của các xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn vẫn còn tư tưởng ỷ lại, trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, thiếu chủ động vươn lên thoát nghèo…
Đến nay, theo thống kê mới nhất, huyện Phú Lương vẫn còn gần 30% số hộ nghèo, tương đương khoảng trên 7.100 hộ. Giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân hàng năm 3% trở lên, phấn đấu đến năm 2010, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm xuống dưới 20%, đó là mục tiêu mà huyện Phú Lương đã đề ra.
Rút kinh nghiệm từ những tồn tại, huyện đã đưa ra những giải pháp khả thi để xoá nghèo bền vững. Trước hết, huyện xác định phải nâng cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng, chính quyền; tăng cường công tác tuyên truyền của các ban, ngành, đoàn thể đối với công tác giảm nghèo. Kiện toàn ban chỉ đạo giảm nghèo từ huyện đến các xã, thị trấn.
Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát của ban chỉ đạo các cấp đối với công tác giảm nghèo của địa phương. Các xã, thị trấn phải lập kế hoạch giảm nghèo cụ thể hàng năm và chương trình giảm nghèo từ nay đến 2010; phân công cán bộ theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện chương trình định kỳ, báo cáo Ban chỉ đạo huyện theo đúng lịch quy định, để kịp thời có những kê chỉnh cho phù hợp.
Tập huấn nâng cao năng lực cán bộ làm công tác xoá đói, giảm nghèo, đặc biệt chú ý cán bộ thuộc các xóm, xã nhiều hộ nghèo, nâng cao nhận thức của người nghèo và toàn thể xã hội về xã hội hoá công tác xoá đói giảm nghèo, giúp người nghèo có ý thức tự vươn lên thoát nghèo.
Từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện với mục tiêu tăng tỷ trọng sản xuất công nghiệp-tiểu thủ công ngiệp, dịch vụ, phát triển nông nghiệp nông thôn, tiểu thủ công nghiệp và thị trường nông thôn. Thay đổi phương thức làm ăn, thâm canh đưa cây giống, con giống có năng suất chất lượng cao phù hợp với sản xuất để tạo ra năng suất cao, tăng thu nhập. Tăng cường thực hiện lồng ghép các chương trình, đề án. Tổ chức các lớp tập huấn khoa học kỹ thuật nhằm hỗ trợ người nghèo về tiến bộ KHKT; hỗ trợ các hộ nghèo về tư liệu sản xuất. Tăng nguồn vốn vay ưu đãi đối với hộ nghèo, tăng mức vay trên một lần vay. Nâng hiệu quả sử dụng nguồn vốn vay 120, từng bước giúp người nghèo, hộ nghèo có việc làm và thu nhập ổn định.
Tăng cường vốn cho vay xuất khẩu lao động, khuyến khích người lao động đi lao động xuất khẩu. Mở rộng các lớp đào tạo nghề dài hạn, ngắn hạn phù hợp với từng loại đối tượng, đặc biệt chú trọng tới lao động thuộc hộ nghèo. Phát triển các ngành nghề phụ nhằm giúp lao động nghèo có thêm việc làm, tăng thu nhập…
Bên cạnh đó còn giúp các hộ nghèo tiếp cận với các dịch vụ xã hội cơ bản. Hỗ trợ người nghèo có điều kiện được chăm sóc sức khoẻ, tiếp cận với các dịch vụ y tế; nâng cao chất lượng khám chữa bệnh của các trạm y tế xã, thị trấn, của đội ngũ cán bộ y tế thôn, bản. Phối hợp cùng với các ban, ngành, đoàn thể thực hiện lồng ghép với các dự án hỗ trợ người nghèo, xã nghèo đặc biệt khó khăn theo chương trình 134, 135, chương trình nước sạch nông thôn và các chương trình hỗ trợ khác. Tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án xoá nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo, đặc biệt ưu tiên hộ nghèo thuộc diện chính sách, người có công với cách mạng…
