Theo lời khuyên của các chuyên gia dinh dưỡng thì: Con người đòi hỏi được cung cấp thức ăn hàng ngày rất nhiều chất dinh dưỡng để đảm bảo hoạt động của các chức năng duy trì sự sống và lao động.
Trong các chất dinh dưỡng đều do 4 nhóm thực phẩm cung cấp gồm: chất đạm, chất béo, chất bột đường, các vitamin và chất khoáng. Mỗi loại thực phẩm đều cung cấp một số chất dinh dưỡng nhất định với tỷ lệ khác nhau. Không thực phẩm nào hoàn hảo và có thể cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng cho nhu cầu cơ thể. Nấm cũng là một loại thực phẩm có hàm lượng dinh dưỡng cao (tương đương với thịt bò, giàu chất đạm, axít amin, chất khoáng và các loại vitamin). Ăn 100gam nấm tươi ngang với ăn 2 quả trứng vịt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, nấm còn có khả năng chống một số bệnh như: cao huyết áp, tim mạch, béo phì, ung thư…
Vì vậy, để đảm bảo bữa ăn có đủ dinh dưỡng hợp lý, bên cạnh bố trí khẩu phần ăn với đầy đủ các nhóm thực phẩm (chất đạm, chất bột, dầu mỡ, rau, củ quả), thì mỗi tuần chúng ta nên đổi bữa bằng cách ăn 3 bữa nấm (chủ yếu nấm sò, nấm rơm, nấm mỡ…). Nấm không chỉ cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như nêu ở trên mà còn là loại thức ăn rất sạch, vì được chế biến theo một quy trình nghiêm nghặt không được phun bất cứ một loại hoá chất nào, kể cả trong quá trình xử lý nguyên liệu.
Thấy được giá trị dinh dưỡng của nấm và nấm còn tiêu thụ mạnh ở thị trường nước ngoài nên từ nhiều năm nay, trên địa bàn tỉnh đã có nhiều nơi sản xuất nấm để tiêu thụ tại thị trường nội địa và xuất khẩu. Để kiểm chứng về một mô hình sản xuất và sử dụng nấm, chúng tôi đã đến xã Văn Yên (Đại Từ). Đây là một trong 5 xã của huyện (gồm Bản Ngoại, Tân Thái, Lục Ba, Vạn Thọ) triển khai Dự án sản xuất nấm từ năm 2006. Để triển khai Dự án thành công, xã đã tổ chức lớp tập huấn cho bà con nông dân trồng đến 5 loại nấm (gồm nấm rơm, nấm mỡ, mộc nhĩ, linh chi, nấm sò). Ban đầu, có 68 hộ tham gia trồng nấm, tập trung chủ yếu ở xóm Dưới Hai, nhưng đến nay chỉ còn 5 hộ trồng với hai loại nấm chính: linh chi và mộc nhĩ.
Theo anh Lưu Văn Vân, cán bộ khuyến nông của xã cho biết: nguyên nhân các hộ không "mặn mà" với việc trồng nấm do đầu tư cao (đối với nấm mộc nhĩ và linh chi phải xây lò hấp trên 10 triệu đồng, làm nhà xưởng khoảng vài chục triệu đồng), giá cả bấp bênh, nhiều hộ dân trồng không đúng quy trình kỹ thuật nên hiệu quả không cao và bỏ nghề; Viện Di truyền nông nghiệp Việt Nam có ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm nhưng không đủ số lượng để đáp ứng. Còn anh Lưu Sĩ Nguyên ở xóm Dưới Hai, xã Văn Yên, người đi đầu phong trào trồng nấm và là người đứng ra trình diễn mô hình trồng nấm để bà con nông dân đến tham khảo, làm theo, đến nay vẫn duy trì trồng các loại nấm. Anh cho biết: Trồng nấm không khó khăn về nguyên liệu, vì chủ yếu sử dụng rơm, rạ, bông, gỗ, nhưng kỹ thuật hơi khắt khe, nếu nhiều người tham gia trồng với số lượng lớn vẫn tiêu thụ tốt. Hiện nay, có nhiều đầu mối tìm đến để bao tiêu sản phẩm xuất khẩu, song không đủ số lượng, vì còn quá ít hộ trồng. Tuy nhiên, người dân ở đây vẫn chưa có thói quen sử dụng nấm trong bữa ăn hàng ngày, mặc dù giá không cao (từ 10 nghìn đến 15 nghìn đồng/kg). Vì vậy, những hộ trồng nấm còn lại chủ yếu trồng nấm mộc nhĩ và linh chi, còn các loại nấm ăn trồng không đáng kể do lượng tiêu thụ nấm tươi tại địa bàn không đáng kể (chỉ vài chục cân một ngày). Cũng có ngày các hộ đưa ra bán ồ ạt với số lượng lớn hơn (khoảng một tạ) sẽ không tiêu thụ hết nên các hộ cũng không dám trồng nhiều các loại nấm ăn. Vì thế, những hộ sản xuất nấm chỉ nghĩ đến trồng để xuất khẩu là chính, chưa quan tâm nhiều đến cung cấp cho người dân ở thị trường nội địa sử dụng vào bữa ăn hàng ngày.
Với mong muốn, đưa nấm vào làm loại thức ăn bổ sung trong bữa ăn hàng ngày của người dân, Khoa Sức khoẻ cộng đồng và Dinh dưỡng, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã dự kiến đưa chương trình dinh dưỡng vào triển khai ở xã Văn Yên trong năm tới. Ở một địa phương đã từng trồng nấm và hiện vẫn còn một số hộ đang trồng nấm, sẽ là điều kiện tốt để khôi phục lại phong trào và nhân ra diện rộng để cung cấp nấm ăn tại chỗ cho người dân địa phương và kết hợp với xuất khẩu, nhằm tạo việc làm, tăng thu nhập cho lao động nông thôn. Bên cạnh đó, cần có chính sách hỗ trợ cho người trồng nấm đầu tư ban đầu. Tuy nhiên, người dân nên tạo thói quen sử dụng nấm vào bữa ăn, kết hợp với việc xây dựng mô hình VAC (vườn, ao, chuồng) là cách tốt nhất phối hợp ăn nhiều loại thực phẩm và thường xuyên thay đổi món ăn để cung cấp đủ chất dưỡng dưỡng cho cơ thể. Đây cũng là cách để hạn chế thấp nhất tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em và đảm bảo sức khoẻ con người ở mọi lứa tuổi.
