
Từ đầu năm nay, người bệnh được quyền khám, chữa bệnh tại mọi bệnh viện tuyến huyện trên cả nước mà không cần giấy chuyển viện. Quy định này đã giúp người bệnh tự do lựa chọn nơi khám, chữa bệnh mà không cần thiết phải đến địa chỉ đã đăng ký cố định trong thẻ bảo hiểm y tế (BHYT). Song, quy định này cũng đặt ra không ít thách thức cho ngành Y tế, cơ quan chủ quản cũng như các cơ sở khám, chữa bệnh..
Nói về lợi ích của thông tuyến BHYT, chị Trần Thị Nhung, ở xóm Sơn Cẩm, xã Sơn Cẩm (Phú Lương) cho biết: Tôi đăng ký BHYT tại Trạm Y tế xã nên thường khám bệnh ở đây. Với các bệnh nặng hoặc những khi phải thực hiện một số xét nghiệm các bác sĩ thường viết giấy chuyển viện cho tôi đến Bệnh viện Đa khoa huyện Phú Lương. Tuy nhiên, do thuận đường đi làm nên tôi thường đến thẳng Trung tâm Y tế T.P Thái Nguyên để khám, chữa bệnh. Những lần đi khám trước đây, không có giấy chuyển viện của Trạm Y tế xã, ngoài số tiền BHYT thanh toán, tôi phải đóng 30% chi phí khám, chữa bệnh. Nhưng lần khám bệnh này, nhờ quy định thông tuyến, không cần giấy chuyển viện, tôi vẫn được hưởng đầy đủ quyền lợi của người có thẻ BHYT. Còn chị Nguyễn Thị Thanh Huyền, ở phường Hồng Tiến (thị xã Phổ Yên) chia sẻ: Tôi làm việc tại huyện Phú Bình nên thường tranh thủ đến khám, chữa bệnh tại đây. Trước đây, mỗi lần khám bệnh, tôi đều phải đóng tiền vì trái tuyến nhưng nay thẻ BHYT của tôi đã được nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa huyện Phú Bình chấp thuận.
Không chỉ mang lại thuận lợi cho người bệnh, thông tuyến KCB BHYT còn tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng giữa các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến huyện, xã. Từ đó, nhiều cơ sở khám, chữa bệnh đã mạnh dạn thay đổi, tăng cường đầu tư về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, thái độ phục vụ để thu hút sự lựa chọn của người dân. Điều này được chứng minh khá rõ ràng trên thực tế khi mà nhiều bệnh viện huyện trên địa bàn nỗ lực nâng cấp, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực, tỉnh đã và đang thay đổi phong cách phục vụ theo hướng làm người bệnh hài lòng.
Theo thống kê của Bảo hiểm Xã hội tỉnh, qua 6 tháng triển khai thông tuyến BHYT, các đối tượng đăng ký khám, chữa bệnh tại tuyến xã vẫn ổn định. Tuy nhiên, một số trạm y tế xã, phường gần khu vực trung tâm huyện đã đến thẳng bệnh viện tuyến huyện để được tiếp cận những dịch vụ y tế có chất lượng chuyên môn cao và cơ sở vật chất tốt hơn. So với cùng kì năm 2015, tỷ lệ sử dụng BHYT tại các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến xã giảm từ 4-24%, số lượt khám, chữa bệnh của người có thẻ BHYT tại các phòng khám đa khoa, bệnh viện tuyến huyện tăng đáng kể, từ 12-39%. Điều này cũng đã tạo nên áp lực khá lớn cho các bệnh viện tuyến huyện trong việc đáp ứng nhu cầu của nhân dân.
Bên cạnh đó, nhìn ở một phương diện khác, quy định này có thể khiến tình trạng lạm dụng, trục lợi từ quỹ BHYT càng thêm phức tạp. Theo thông tin Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cung cấp tại cuộc họp báo diễn ra cuối tháng 5 vừa qua cho thấy, trong 4 tháng đầu năm thực hiện việc thông tuyến, cơ quan này đã phát hiện một số trường hợp bệnh nhân BHYT đi khám bệnh ở nhiều nơi trong cùng một ngày. Thực tế cho thấy, có nhiều biểu hiện của nguy cơ trục lợi BHYT từ việc thông tuyến dẫn đến sự lãng phí không đáng có và khó quản lý tình trạng lạm dụng BHYT. Cũng trong 4 tháng, số lượt bệnh nhân đến khám, chữa bệnh tại tuyến huyện tăng đột biến. So với cùng kỳ năm trước, số thẻ tăng 1,2% nhưng số lượt khám tăng 5%. Tại Thái Nguyên, tính đến cuối năm 2015, đã có hơn 1,141 triệu người tham gia BHYT và tính đến tháng 6-2016 số người có thẻ BHYT trên địa bàn tỉnh đã tăng lên trên 1,171 triệu người (tăng khoảng 2,6% so với năm 2015). Trong khi đó, số lượt khám bệnh ở các bệnh viện tuyến tỉnh và huyện trong 6 tháng đầu năm 2016 tăng trên 33.500 lượt, tương đương với mức tăng gần 6% so với cùng kỳ năm 2015.
Có thể khẳng định, thông tuyến BHYT là một quy định đúng đắn, mang lại thuận tiện và lợi ích cho người dân khi tham gia BHYT. Tuy nhiên, để hạn chế tình trạng trục lợi từ quỹ BHYT, Bảo hiểm Xã hội cần phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế và các cơ sở khám, chữa bệnh trong triển khai phần mềm giám định điện tử liên thông trên toàn quốc. Cùng với đó, các cơ sở khám, chữa bệnh tuyến huyện, xã cũng cần nâng cao chất lượng cơ sở vật chất, chuyên môn, thái độ phục vụ để người có thẻ BHYT được hưởng đầy đủ quyền lợi.


