Sóng vỗ đôi bờ

Bất ngờ một tin nhắn từ số máy lạ bay đến, chưa kịp đọc, thì chuông điện thoại đổ vang, chính từ số máy đó. Vọng lại tai tôi là âm thanh sụt sịt, rồi nghẹn lại của một người phụ nữ. Mất mấy giây im lặng, tiếng một người đàn ông lọt vô máy: “Gặp nhau rồi, nói chuyện đi, sao lại khóc?”.

Minh hoạ: Đào Tuấn

Giọng nói vô tình lọt vào đó, sao tôi nghe lồng ngực mình như thắt lại. Là chị Mận! Người chị quý mến mấy mươi năm qua của tôi. Tôi từng đi dò hỏi, tìm kiếm khắp nơi, đến khi không còn tia hy vọng nào thì chị lại xuất hiện. Hơn một giờ đồng hồ khái quát cho những chặng đường đời người đã trải qua, làm sao đủ? Cái điện thoại nóng lên trên tay. Trước khi tắt máy, chị dặn:“Nếu có đi Cà Mau, em nhớ bớt chút thời gian về Đất Mũi chơi với chị!”. Tôi buột miệng: “Nhất định rồi! Em sẽ sắp xếp”.

Dù đang bộn bề bao việc. Nhưng, cái tình của mấy mươi năm trước cứ ùa về, những mến thương, chăm sóc ân cần chị đã từng cho tôi cứ hiện lên, rõ mồn một. Hứa mà không tới, áy náy ở trong lòng. Trên hết, là tôi muốn được gặp chị. Và tận đáy lòng, tôi nhớ vùng đất ấy. Thế là, tôi sắp xếp mọi việc, rồi hăm hở ngồi xe thẳng hướng Cà Mau. Mỗi nhịp xe rung lắc, tràn dâng trong tôi những xúc cảm mênh mông, khó tả.

Cái nơi kỳ cục thật, xa biệt dục, ở mút chỉ cà tha ấy có gì làm người ta luôn bồi hồi nhớ, khắc khoải mong? Tiếng phanh xe và giọng tài xế vang lên, tôi giật mình thoát khỏi những miên man. Cà Mau đây rồi.

Sau cái ôm đong đầy cảm xúc của bao sự dồn nén, chưa kịp ngắm nhìn chị, tôi chợt bủn rủn tay chân khi chạm phải một ánh nhìn. Càng rụng rời hơn khi nghe thấy âm thanh của chiếc nạng gỗ… chị nói:

- Vô nhà đi em. Chào anh đi, ông xã chị đó!

Rồi chị quay sang anh:

- Nó đây, con bé mà em kể với anh suốt đó!

Chị cười giòn tan, mĩ mãn. Tôi gật đầu, lặng câm. Anh khom người, kéo chiếc ghế, đưa về phía tôi.

- Hai anh em ngồi đây nói chuyện, chị chạy ra vuông bắt vài con tôm, ít con cua lên đãi em!

Nói xong, chị tất tả chạy đi. Tôi bị bỏ lại với nguồn nước mắt mấy mươi năm kìm nén. Tê buốt và ngỡ ngàng. Tôi bị bỏ lại với niềm thương, nỗi đau và những oà vỡ dành cho cuộc gặp gỡ trái ngang này. Anh ngồi đó, đối diện tôi, lặng lẽ nhìn và không nói một lời. Đáy mắt anh đầy những cơn sóng biển…

Lát sau, chị khệ nệ bưng cái rổ đầy cá, tôm sú, có cả cua nữa đặt trước mặt tôi và anh. Miệng nói, tay bắt những con cua chắc nịch đưa cho tôi xem. Giọng xởi lởi:

- Làm gì em khóc hoài vậy? Ở đây nước đủ mặn rồi nghe! Em nhìn đi, ngon lắm. Cứ ở chơi với anh chị vài bữa, ăn không hết được tôm cua nhà chị đâu.

Tôi gượng cười. Chị cười nói, ào ạt như sóng biển.

- Hai anh em đã làm quen nhau chưa? Tội nghiệp, hồi đó nó yêu bộ đội lắm đó anh. Ai hỏi, nó cứ tự hào "có người yêu rồi, ảnh đang chiến đấu bên K”. Em ở chung nên biết. Nó nhớ người yêu, khóc hoài. Mà hồi đó em nói ảnh tên gì? Chị quên mất.

Tôi nghe từng đợt gió lao xao từ rừng đước thổi về, dù rất thoảng cũng đủ làm khoé mắt tôi thêm cay xé. Tiếng bìm bịp bắt đầu buông làm loang cả mặt nước trước khi mặt trời sắp thôi rực rỡ. Tôi hiểu, không có cuồng phong, nước không có cớ cuộn trào.

Giữa chúng tôi có một sợi dây vô hình nào đó siết chặt lại. Chị vẫn vô tư mừng rỡ. Đúng là cuộc gặp định mệnh. Ông trời khéo bày vẽ trớ trêu. Nơi đây, giờ là vùng đất đặc quyền của chị. Nó vững chãi như những rễ đước cắm sâu vào ngực đất, không ai có thể phá vỡ. Một mái nhà đang ấm êm, hạnh phúc, cửa rộng mở đón gió chướng về, hay ngọn bấc qua thì trong gian bếp kia ngọn lửa vẫn luôn bập bùng cháy.

Tôi và chị quen biết đã lâu. Từ thời sinh viên từng ở chung phòng, ăn cơm chung mâm toàn cá khô mục kho với tương hột, canh rau muống “toàn quốc”. Chân dép Lào lên giảng đường đại học. Sau giờ lên lớp, ngủ nghỉ chung, cùng gởi gắm nơi nhau bao tâm sự… một thời gian rất dài.

Chị lớn hơn tôi vài tuổi, lại là dân kháng chiến, đã một lần dang dở. Người yêu chị hy sinh sát ngày giải phóng miền Nam. Chị nói, chưa bao giờ quên anh nên khó mở lòng với bất cứ ai muốn đến với mình. Đôi mắt chị lúc nào cũng phảng phất một nỗi buồn, vì nhiều lẽ. Thời gian chị u sầu nhiều hơn gấp vạn lần được thấy chị vui.

Trong hành trang của chị bao giờ cũng có tấm hình chân dung anh giải phóng quân đội mũ tai bèo, cười rất tươi. Ánh mắt người trong hình như gởi gắm một niềm tin yêu tha thiết khiến chị luôn sống trong hoài niệm. Hồi ấy, chị là tấm gương cho chúng tôi về tình yêu trong sáng và lòng thủy chung.

Mái chị tóc dầy, đen óng ngày xưa giờ đã thưa thớt, nhạt màu. Những sợi tóc đen cô đơn loà xoà lẫn trong mớ tóc muối sương càng làm cho con người chị trở nên cũ hơn. Có lẽ lâu ngày chị không son phấn? Da sạm nắng, đầy vết thâm. Mà son phấn để làm gì? Cho ai xem, giữa cánh đồng nước mặn chan đầy nắng kia? Chị vui hay buồn đôi mắt cũng để lộ rõ những ươn ướt của người không cần níu lấy thanh xuân nữa.

Chị ngồi đó, bóng đổ ngược chiều liêu xiêu, tôi tới gần bên:

- Chị về đây sống có cực lắm không? Nhìn chị không giống ngày xưa chút nào hết!

- Thì một mình chị cáng đáng hết chuyện trong nhà, ngoài vuông. Lúc đầu cũng bỡ ngỡ. Sau quen dần. Cách đây vài chục năm làm gì có đường xe chạy như bây giờ. Trường học xa, anh ở nhà chị đâu yên tâm. Cuộc sống vất vả, giờ ổn cả rồi. Hai đứa nhà chị trong hình trên tường đó. Đứa trai lớn nối gót ba nó, đang công tác ở đơn vị cũ của anh đóng quân trên An Giang. Đứa gái nhỏ đang làm việc ở Cà Mau. Thỉnh thoảng tụi nhỏ có về thăm anh chị. Thế là chị thấy đủ rồi.

Dưới ánh trăng bàng bạc trải lênh loáng trên mặt nước, một chút tròng trành, chếnh choáng. Chị dặn anh đi ngủ sớm, đừng đợi, hai chị em còn tâm sự. Lòng tôi chùng lại, con nhện do dự giăng tơ trước gió, thoáng ngập ngừng:

- Hồi ấy, cơ duyên nào hai anh chị gặp nhau vậy?

     - Năm đó, anh bị thương từ bên K đưa về cùng chuyến với thằng Mẫn, em trai chị. Chị đi nuôi nó, gặp anh nằm cùng phòng, không có người nhà chăm sóc. Vậy là cái gì giúp được, chị đều giúp. Từ đó thành quen. Thằng Mẫn ra viện, anh còn nằm lại. Vì vết thương nặng hơn. Hôm thằng Mẫn về thấy anh buồn buồn. Chắc anh đã quen có chị cậy nhờ, chăm sóc. Là chị nghĩ vậy thôi. Chị ở nhà được hai ngày, thấy bứt rứt trong người, lo cho anh không ai phụ giúp. Nói với má, chị đi có việc. Vậy là lên xe đi một mạch xuống bệnh viện.

Tới nơi, thấy anh vẫn còn nằm đó, một mình, buồn hiu. Chị mừng quá, còn anh thì ngạc nhiên lắm, hỏi chị sao trở lại? Nghe chị nói xuống thăm, anh cảm động lắm. Một tháng sau ra viện, chị đưa anh về tận đây. Thấy nhà cửa đơn chiếc, má anh lại già yếu, các em còn nhỏ. Vậy là chị nói sẽ ở lại chăm sóc tới khi nào anh không cần nữa, chị về. Mà em coi, thương binh cụt chân, chưa quen việc đi lại, lúc đầu gặp rất nhiều khó khăn. Thỉnh thoảng anh lên cơn sốt rét nữa. Hồi đó, chị quen anh Thắng cho tới ngày anh hy sinh, chưa dám cầm tay. Còn với anh Vĩnh, chị thấy gần gũi thân thương. Chắc cũng là duyên nợ.

- Anh thật may mắn khi gặp được chị. Có lẽ ông trời bù đắp cho anh chị những mất mát của cuộc đời. Nhưng sao chị tìm được em vậy?

- Cái này là do con chị. Nó bảo má muốn tìm ai thì cứ lên phây búc mà gõ tên tìm. Chị lần mò mãi cũng thấy tên em rồi nhờ bạn xin được số điện thoại của em để gọi. Có lần chị kể về em cho anh nghe. Anh nói tìm thấy nhau rồi nhưng có gặp được nhau không là phải coi có duyên không đó.

- Hồi chưa gặp chị, anh có người yêu không? Tôi hỏi nhỏ, giọng lạc đi.

Chị vô tư:

- Có. Cái này phải khẳng định nghe. Có một lần chị đã hỏi người đó giờ ở đâu. Anh trả lời chị là không biết, mà mặt thì buồn xo.

Rồi chị chậm rãi:

- Chị nghĩ, anh nói thiệt em à! Đôi lúc thấy ngồi thẫn thờ chẳng khác người mất hồn. Ít nói vậy chớ tốt tánh lắm. Bấy lâu nay sống với chị vì nghĩa thôi. Chị biết anh còn nghĩ về người cũ, cũng khổ hé em? Mà thật ra thì, chị cũng đâu quên anh Thắng. Những vùng kỉ niệm đẹp của nhau, chị tôn trọng. Em có biết người con gái nào bỏ xứ theo chồng về nơi xa không một người thân quen vẫn phải cắn răng chịu đựng? Xung quanh đây, em nhìn đi, đước, mắm mọc trùng trùng lấn biển. Mọi thứ xa tít mù, thăm thẳm một màu xanh nhưng màu nào là hình bóng quê nhà? Tất cả đều vời vợi nhớ thương. Mình gắn cuộc đời với nơi đây như đước cứ cắm mãi rồi quen dần với đất trở thành máu thịt của mình lúc nào chẳng biết.

- Anh biết được những điều này sẽ trân trọng chị hơn. Em tin như vậy.

- Vì chị tới bên cuộc đời anh là tự nguyện. Anh sống với chị là trả nghĩa nên chị không trách. Cuộc đời chị một lần chia ly đã khổ lắm rồi. Nay chị gìn giữ cho con một mái ấm gia đình, cho cả chị nữa. Anh thương yêu hai đứa con hết lòng. Cũng là người chồng có trách nhiệm. Coi vậy chứ nhặt rau giỏi lắm! Em thi nhặt rau là thua chắc. Mà muối ba khía là hết sảy luôn, em ăn là ghiện.

Chị cười khanh khách, vẻ tự hào. Rồi bỗng trầm ngâm, nhỏ giọng:

- Với chị, chỉ cần nhiêu đó đã đủ cho cuộc đời này rồi.

Trong bóng đêm huyền hoặc, chị không nhìn thấy, tôi đã nuốt vào lòng những âm ba vọng dạc mà bìm bịp đã tức tưởi thổi về phía mình. Cổ họng tôi nghẹn đắng.

- À! Lâu nay em có được tin tức gì về người yêu của em không? Lo nói chuyện chị, quên hỏi em. Cũng mấy chục năm rồi chứ ít gì?

- Lúc trước có người nói anh ấy đã hy sinh. Em không tin. Mới đây thôi, em biết anh còn sống, đã có một gia đình ấm êm. Em rất mừng.

- Vậy em có gặp lại chưa?

Tôi không biết trả lời chị sao, bởi tôi chưa bao giờ nghe tiếng con bìm bịp kêu khi gặp lại người xưa mà chưa bao giờ cũ. Đêm vẫn mang mang những cơn gió trở mình. Gió Đất Mũi lạnh hay tại người xứ gạo trắng trăng thanh mới về đây lần đầu nên chưa quen dãi dầu như cây mắm, cây đước.

Tôi lặng thinh, lắng nghe nhịp đập trái tim ai. Thoáng sau, đã nghe tiếng ngáy đều đều, chị nói gì đó không thành tiếng, hình như nói mơ.

****

 Sau giây phút bất ngờ đến ngỡ ngàng, lồng ngực tôi như muốn vỡ toang. Tại sao tôi lại gặp anh trong tình cảnh này? Tôi có được quyền nói lên nỗi đau của mình suốt mấy chục năm qua cho anh hiểu khi không có mặt chị ở đây? Lúc vừa thấy tôi, anh bật đứng dậy như cái lò xo trên cái chân còn lại và chới với. Hình ảnh ngày xưa, ký ức của những tháng ngày yêu nhau, cứ thế ùa về. Tôi muốn chạy lại anh, thật gần, để được anh ôm vào lòng. Nhưng một tấm chắn vô hình ngăn cách hai chúng tôi. Chị không hề biết. Chị ra vuông tôm rồi, còn hai người. Tôi gom những ẩn ức trút vào anh.

- Anh còn nhớ không? Sau giải phóng Phnôm Pênh ba năm, anh được về phép. Anh đã nói gì khi chúng mình bên nhau, anh còn nhớ không?

- Anh nói, hết chiến tranh, anh xin ra quân, mình cưới nhau rồi về Đất Mũi quê anh sống. Em đi dạy học. Còn anh, hằng ngày sẽ ra đáy hàng khơi buông lưới đón luồng tôm cá về như bao người dân xứ biển khác...

Ánh mắt năm xưa, lời hẹn cũ chưa bao giờ nhạt phai. Anh nắm chặt bàn tay đập mạnh xuống cái mặt bàn được làm từ đá. Bàn tay anh đỏ lự. Tôi để ý chỉ còn ba ngón. Anh nghiến chặt hàm răng, tôi có cảm giác xương quay hàm như sắp gãy ra từng mảnh nhỏ. Anh nhìn tôi, lời không nói nhưng chứa chan, nghẹn lại. Có lẽ, anh không bao giờ nghĩ chúng tôi xa nhau vì một sự nông nổi nào đó, và gặp lại trong tình huống trớ trêu này. Tôi không có sẵn câu trả lời. Lòng đang xốn xang, nghẹn thắt.

Tiếng súng nổ ngoài biên giới, chiến tranh đã phá nát cuộc sống yên bình của người dân. Nó gây bao cảnh chia ly, mất mát, đau thương, thiếu phụ bơ vơ, con thơ côi cút. Riêng tôi, vẫn đợi chờ và hy vọng. Chỉ bấy nhiêu thôi nó níu tôi ở lại cõi đời này.

- Hãy hứa với em đừng để chị biết!

- Ừ, anh hứa!

- Em nhận tin anh đã hy sinh khi đang dạy học trường Bổ túc văn hoá tỉnh. Em không muốn tin là anh đã hy sinh nhưng cũng không có cách nào để biết anh còn sống. Em đã đi tìm anh nhưng chưa đủ kiên trì.

- Đúng là lần đó anh bị thương cụt mất cái chân này. Ai cũng nghĩ anh đã hy sinh. May mà có chuyến bay từ Việt Nam qua tiếp tế lương thực, thực phẩm cho bộ đội và chở thương binh về. Anh được về chuyến đó và nằm điều trị tại bệnh viện Quân khu một thời gian khá lâu. Vì vết thương bị nhiễm trùng. Nếu xử lý kịp thời đâu đến nỗi cưa chân.

Lúc đó bộ đội mình bị thương về nằm chật kín bệnh viện. Đa số cụt chân do đạp phải mìn của bọn Pol Pốt. Còn số hy sinh được chôn cất bên K cũng rất nhiều. Anh may mắn là gặp được chị. Nhưng anh có lỗi với em. Anh đã không đi tìm em, để em phải chờ đợi anh. Vì anh nghĩ rằng với thương tật này, anh tìm thấy em thì cũng chỉ làm khổ em.

- Anh đã chọn ở bên chị, thì đừng làm khổ chị!

Giọng anh thật buồn:

- Em còn trở lại nữa không?

- Em nghĩ là không!

Tôi quyết định dứt khoát với đoạn quá khứ ấy. Vì bên cạnh anh là chị. Người mà hơn ai hết, tôi muốn chị hạnh phúc, bình yên.